Joop den Uyl blijft mij om meerdere redenen bij, maar toch vooral door deze uitspraak: ‘Als je het maar goed doet.’ In deze uitspraak ligt de nadruk heel duidelijk op ‘doet’. Den Uyl had het in feite over vakmanschap. Een vakman kan niet anders dan het werk goed te doen. Hij zou zich schamen voor broddelwerk. Een voorbeeld uit 1954 illustreert dit ‘goed doen’ uitstekend. 

Zoo hoort het!

Uit: Kanarieboekje no 59. Zóó doet u alles goed. Door Dr. O. Swett Marden. N.V. Maandblad Succes – Den Haag. 1954 

Uit hoofdstuk 8 – “Hart voor het vak…” 

“Een vooraanstaand ambtenaar vertelde, dat hij een jongen timmerman last gaf een hekje te maken, van goedkoop, ongeschaafd hout. Hij moest maar niet probeeren er een net karweitje van te maken, want de ambtenaar wilde er niet meer voor betalen dan drie gulden. Toen de timmerman bezig was, zag de ambtenaar, dat hij toch geschaafd hout gebruikte en er een zeer zorgvuldige constructie van maakte. Veronderstellend, dat het den man er om te doen was een hoogere rekening dan drie gulden in te dienen, beval de ambtenaar in het voorbijgaan: “Zoo is het mooi genoeg. Spijker de latten maar ruwweg vast.” De timmerman sloeg geen acht op dit bevel. Hij maakte het werk af, zoo goed hij kon. Toen de ambtenaar ’s avonds thuiskwam werd hij nijdig en zeide: “Ik heb je gezegd,dat ik klimop over dit hekje wil laten groeien. Het kan mij niet schelen, hoe het er uit ziet.” “Maar mij wèl”, antwoordde de jonge timmerman. “Hoeveel geld moet je hebben?”vroeg de ambtenaar. “Drie gulden”, antwoordde de timmerman. “Maar, als je het dan niet om het geld te doen was, waarom heb je dan zooveel moeite genomen?”. “Voor het werk zelf, meneer.” “Al was het nog zulk knoeiwerk, het komt toch niet te zien.” “Maar ik zou geweten hebben, dat het knoeiwerk was”, luidde het antwoord. 

Vakmanschap wordt steeds minder gewaardeerd, lijkt het wel. Of is de waardering voor vakmanschap er nog wel, maar mag vakmanschap steeds minder kosten? Vakmanschap lijkt ook steeds minder nodig. Kijk bijvoorbeeld naar alle prefab-delen in de huizenbouw. Of naar de in kleine taakjes geknipte functie van verzorgenden. Of wat te denken aan de uitgeholde taken van onderwijsmensen, die na weer een onderwijsvernieuwing, steeds intenser zijn gaan beseffen dat ook zij er aan hebben moeten geloven. Misschien moeten we ons als vakmensen – uit welke sector dan ook – meer voorstaan op ons vak, ons beroep. En dan, net als de jonge timmerman, ondubbelzinnig voor dat mooie vak kiezen. Als je baas dan zegt dat je een andere baan moet zoeken is er maar één goed antwoord: ‘Ik heb geen baan, ik heb een vak en ik lever geen knoeiwerk!’ 

P.S. Ter illustratie: Leen Jongewaard zong/schreef eind jaren ‘60 (???) voor Het Schaep destijds het liedje ‘Waar vind je tegenwoordig nog een goede timmerman?’.  

Een neef van mij heeft een timmerman op zolder opgesloten

De man zit in een keurig hok met kind en echtgenote

Hij zit daar maar, die timmerman, en mag zich niet vermoeien

Mijn neef bewaakt hem dag en nacht want het is een heel goeie 

Waar vind je tegenwoordig nog een goede timmerman

Die wat zijn ogen zien met zijn handen maken kan

De hele samenleving wordt er zenuwachtig van

Waar vind je tegenwoordig nog een goede timmerman Enzovoorts.