Ajax met zijn godenzonen is niet meer. Ajax is sinds de verhuizing naar de Arena geen ‘kluppie’ meer, waar je van binnen warm van werd. Ajax was altijd al eigengereid en met een flinke vleug van speelse Amsterdamse lef. Een ras Rotterdammer als ik kon daar zelfs wel waardering voor hebben. Eigengereidheid is verworden tot arrogantie en decadentie. Iedereen weet dat na decadentie het verval volgt. Ajax, bereid je maar vast voor…

Technisch directeur Martin van Geel: ‘Ajax wil het voetbal naar een hoger niveau tillen.’ Hij zegt niet: ‘Het voetbal van Ajax moet naar een hoger niveau.’, maar hij heeft het over hét voetbal. Hét voetbal van Feijenoord, PSV, AZ, Heerenveen, enzovoorts wordt door Ajax naar een hoger niveau getild. Waar haalt hij de ongehoorde verbeelding vandaan? Martin van Geel heeft een beleidsplan geschreven en dat beleidsplan spreekt klare taal. Dat beleidsplan is geschreven voor de aandeelhouders en stelt iedereen gerust voor de periode van 2006 tot 2011. Zelfs in de oude Sovjet Unie stapten ze in de jaren ’70 van de vorige eeuw af van hun beroemde economische meerjarenplannen. Het nieuwe Asjax-kapitalisme omarmt strakke plannen. We beschrijven de ‘soll’-situatie, maken een plan en onze nieuwe werkelijkheid is daar. Aandeelhouders tevreden en als het even niet loopt zoals we hadden gepland, dan schoppen we de trainer eruit. Zo simpel is dat.

Nu wordt er bij Ajax gesproken in termen als ‘De selectie is gerenoveerd.’ Alsof ze het over een huis hebben. Aannemer erbij, leuke prijs afspreken en renoveren maar. Zelfs in topsport heb je met mensen te maken, maar die raken in zo’n soll-cultuur in de vergetelheid. Martin van Geel trof 16 (!!!) vertrekkende spelers aan toe hij aantrad als technisch directeur. Van Geel: ‘Als je spelers een beeld voorschotelde van hier staan we en daar willen we naar toe, dan moesten zij dat eerst nog maar eens zien.’ Er was volgens Van Geel veel wantrouwen dat hij helaas niet kon wegnemen… Als je hem hoort praten denk je, goh, wat vervelend voor die Van Geel, ze laten hem in de steek met zijn Masterplan en al. Er is iets anders aan de hand. Van Geel, Ajax dus, wil een spel spelen en daar wil niet iedereen aan meedoen. Ze haken af en dat wordt ze verweten. Bij mensen als Van Geel zijn al die vertrekkende spelers spelbrekers geweest in zijn spel met de shareholders en krijgen van hem de zwarte piet. Als ze waren gebleven hadden we geen 24 punten achterstand op PSV gehad.

Net zo goed als spelers er geen vertrouwen meer in hadden, waren er ook nog de trainers, die één voor één de laan werden uitgeschopt. Zomaar een rijtje in willekeurige volgorde: Jan Wouters, Morton Olsen, Co Adriaanse, Louis van Gaal, Danny Blind. Toch niet de eersten de besten die de laan werden uitgestuurd. Er zit iets fundamenteels fout bij Ajax. Van Ajax wordt je niet meer warm van binnen, de emotionele band is doorgesneden. Het zijn de aandeelhouders die op korte termijn hun gerief eisen.

Dat het ook anders kan bewijst Heerenveen al jaren. Riemer van der Velde zwaait daar al 23 jaar de scepter en doet dat op basis van belangrijke clubtradities en –waarden: ‘Heerenveen gesterkt door goed fatsoen en traditie.’ Van der Velde: ‘Het fatsoen van Abe en het gevoel voor traditie hebben SC Heerenveen sterk gemaakt. Met 25.000 man naar de Kuip, en er was geen wanklank te bespeuren.’ Heerenveen heeft een professionele staf, maar draait voornamelijk op 600 enthousiaste vrijwilligers. Van der Velde: ‘Als al deze liefhebbers hun kont tegen de krib gooien, heeft Heerenveen een groot probleem.’

Ondanks dat Heerenveen, net als alle andere organisaties in het betaalde voetbal worstelt met zaken als een Europese competitie, TV-inkomsten, enzovoorts, blijft bij Van der Velde de overtuiging dat de grootste winstkans hem zit in het voetbal zelf: ‘Vakmanschap in training en scouting is nodig om de kwaliteit voortdurend te verbeteren.’ Bij Heerenveen waren er geen 16 selectiespelers die ‘geen vertrouwen meer hadden’, bij Heerenveen vertrok Foppe en werd op een natuurlijke manier opgevolgd door Gert Jan. Alles klopte als een bus. Wedden dat Riemer ook wordt opgevolgd door een echte Heerevener?

Laat Heerenveen dan maar geen kampioen worden, Ajax heeft in haar plannen staan dat ze eens in de twee jaar kampioen moeten worden (…), het is wel een kluppie waar je als supporter verbondenheid mee voelt.