Eindelijk internet. Na dagen van omzwervingen door first nation country (indianen mag je niet zeggen) is hier in Lillooet zelfs wifi. Gratis. Dat zou ik in Nederland ook overal invoeren, als ik het voor het zeggen had. Honderd procent dekking. Dat zou ons landje in een ruk uit die negentiende-eeuwse beslommeringen halen. Links. Rechts. Wat een toestand nou toch daar bij jullie. Maar mag je na het hanteren van een rood potlood eigenlijk wel een eigentijdse regering verwachten?

Die vraag werd me laatst gesteld. ‘Als jij nu minister-president was…’ Het was op een event van de Community of Talents en het ging over innovatie. ‘Als jij premier was, wat zou je dan als eerste doen?’ Nou, iedereen altijd overal gratis internet, dat had ik al gezegd. En nog een paar van die dingen die de gewone Nederlander weer in staat zouden stellen leiding te nemen over hun regering.

Maar verder zou ik niet zo daadkrachtig zijn, geloof ik. Ik overwoog, toen mij de vraag gesteld werd, dat ik dan op de een of andere manier populariteit verworven had. Of in elk geval naar voren geschoven was door een partij die de verkiezingen met grote overmacht gewonnen had. Lijst ffNix.

Lijst ffNix zou de kiezers beloofd hebben om gedurende de tijd dat zij het voor het zeggen had er geen nieuw beleid zou worden gemaakt. ‘Wie het weet mag het zeggen.’ Dat zou de verkiezingsleuze zijn geweest. En tijdens bijeenkomsten in het land en verkiezingsdebatten, zouden wij met verve verdedigd hebben dat besluiten uitsluitend genomen zouden mogen worden door mensen die echt verstand zouden hebben van het onderwerp. Dus als het over thuiszorg zou gaan, zou dat zijn door thuiszorgmedewerkers en thuiszorgbehoevenden. En als het gaat over onderwijs, door onderwijzers en leerlingen. En als het zou gaan over gratis internet door iedereen die verstand heeft van gratis internet.

De dames en heren journalisten zouden nog vrijwel uitsluitend aandacht hebben voor ffNix. ‘Hoe gaat dat dan precies werken?’ zou hun belangrijkste vraag zijn. “En hoe houdt u dat onder controle?’ Dat zijn de vragen die ze nu ook al stellen. Direct gevolgd door: ‘En wie is er dan verantwoordelijk?’

Tja, dat is natuurlijk de grap; je weet niet precies hoe dat gaat werken. Misschien ontwerpt een kunstenaar wel een grote boom, waar we dan met z’n allen onder gaan zitten. Tot we eruit zijn. Misschien vragen we het wel de First Nations in Lillooet. Of gaan we te rade bij America Speaks over hoe zij zijn gaan faciliteren hoe Amerikanen hun democratische rechten konden uitoefenen nadat hun regeringen geheel waren gekoloniseerd door het bedrijfsleven. Dat zijn echte feesten der democratie.

Je moet gewoon stappen zetten en je verstand erbij houden.

Wat zou dan de eerste stap zijn? Dat was in feite de vraag die mij gesteld werd op die bijeenkomst van de Community of Talents, een club van overheidsmensen die proberen zich te bevrijden uit knellende structuren.
Als ik premier was, zo stelde ik, zou ik alle ambtenaren die geen echte werk hadden zoals het ophalen van vuilnis of het vangen van ratten, oproepen om gedurende de kabinetsperiode sopstage te gaan lopen. Een sopstage is dat je dus echt gaat meesoppen daar waar gesopt moet worden. De beleidsambtenaren van het Ministerie van Onderwijs gaan voor de klas of worden voor een paar jaar conciërge. En ambtenaren van VWS gaan soppen bij de mensen thuis of in het ziekenhuis of stervensbegeleiding doen of zoiets. En ambtenaren van SoZaWe krijgen bijstand en sollicitatieplicht.

Ik zou daar eerlijk gezegd niet zoveel aan regelen. Ik zou ze dat lekker zelf laten uitzoeken. De enige voorwaarde is dat het moet gaan over het echte werk op het terrein waarover ze beleid voeren. Het zou op basis van vrijwilligheid gaan, maar wel met de harde target van 17 procent. Zeventien procent van alle beleidsambtenaren moet sopstage gaan lopen. Geen muis minder.

De meeste van die ambtenaren gaan natuurlijk hopeloos falen. Maar daarin zit het Grote Leren. Ze worden tijdens hun sopstage uiteraard kundig begeleid door echte vakmensen. Die leren dan weer wat beleid maken is. Aanvankelijk zal dat wel bonje worden, maar ik reken uiteindelijk op grote verbroedering. Want vier jaar is een hele tijd. Huilend zouden ze elkaar in de armen vallen. ‘Dit heb ik nooit geweten…’ zouden ze aan beide zijden van de scheidslijn snikken.

In gans het land zou een cultuuromslag plaatsvinden. Ja, een breinbeving die over de gehele wereld te horen zou zijn. Een tsunami van intelligente besluiten zou de wereld overspoelen.

En zo niet? Dan verzinnen we toch weer iets anders. Met z’n allen – een beetje geholpen met overal beschikbaar internet – zijn we slim genoeg.