Jan Peter kreeg van de majesteit de opdracht een nieuw kabinet te formeren. Hij houdt de ‘opdracht in beraad’. Er ligt een uitgekloven regeerakkoord, de politieke leiders zijn al jaren bezig met hun kandidatenlijstjes en de sfeer tussen Jan Peter, Wouter en André is opperbest. Wat kan er nog mis gaan? JP houdt de opdracht in beraad…

Binnen onderwijs, zorg en hulpverlening zijn de taken en opdrachten waar werkers mee worden geconfronteerd in 9 van de 10 gevallen complexer en zwaarder dan die van Balkenende. In deze sectoren hebben managers slimme AngloAmerikaanse managementmodellen geïmporteerd om iets aan die complexiteit te doen. Systemen en spreadsheets hebben het werk in behapbare stukjes geknipt. Niemand hoeft meer problemen te hebben om zo’n voorgeschreven en voorgekauwd deeltaakje uit te voeren.

In de thuiszorg wordt al gewerkt met chips, die precies controleren hoe lang een werker bij de cliënt binnen is geweest. Binnen krijgen ze te maken met vastgestelde tijden voor het wassen van de linker- en voor de rechterbil. Alle handelingen liggen vast. Indicatieorganen hebben dat precies beschreven. Het systeem klopt. Kortgeleden werd een leraar in het basisonderwijs vanwege zijn verkeerde focus – hij hield zich met onderwijs bezig en liet de administratie versloffen – bijna ontslagen.

Er kan niets meer mis gaan en er gaat ook helemaal niets meer mis. In ieder geval niet met het systeem… Deze papieren en formele werkelijkheid verhoudt zich op geen enkele manier met de praktijk. Het zal duidelijk zijn dat elk spontaan opdoemend probleem, dat niet in het systeem was voorzien, voor rekening van de werker komt.

Complexe werkzaamheden als zorg, onderwijs en hulpverlenen zijn niet te vergelijken met mechanistische werkzaamheden in bijvoorbeeld lopende band productiebedrijven. Of… met het formeren van een kabinet. Ontevreden medewerkers in deze sectoren zijn geen klagers, maar gefrustreerde vaklui met liefde voor hun vak. Werkers in deze sectoren zijn te vergelijken met brave domme koeien, die netjes in de rij, braaf op hun beurt wachten voor de melkrobot.

Zijn deze werkers dan verdwaald op een doodlopende weg en is er geen hoop meer voor hen? Nee, er is een alternatief. Ik zou alle vaklieden willen vragen of het niet verstandiger is om binnen dit klimaat van systemen en spreadsheets op te houden met jezelf te laten frustreren. Je bent toch niet gek? Stop niet met werken en blijf geboeid door dat fantastische vak van je, maar ga geen onmogelijke klussen meer aan. Nee, beter is het ‘om de opdracht in beraad te nemen’. Ga aan het werk en kijk of het haalbaar is. Blijkt het niet haalbaar, geef dan de opdracht weer terug. Jan Peter, Bedankt!