Heeft u ook met gekromde tenen de enquête van de Gemeenteraad van Amsterdam gevolgd over de Noord-Zuid-lijn? Ik wel. Want of een enquête nu door ons parlement of door een gemeente wordt gehouden om misstanden te achterhalen, we zijn er vaak wel wijzer van geworden, maar met die wijsheid deden we vervolgens ongeveer niets. En dat intrigeert me. Uit een eigen steekproefonderzoek van enkele jaren geleden bleek dat fouten maken mag in organisaties. Managers en uitvoerenden werd de stelling voor gelegd: “Medewerkers krijgen hier de kans fouten te maken”. In maar liefst 67% van de gevallen waren de respondenten het op een 5-puntschaal hier ‘mee eens’ + ‘helemaal mee eens’. Voor topmanagers, lijnmanagers en uitvoerenden waren deze percentages respectievelijk 78, 69 en 55.  Boeiende getallen, maar strikt genomen snap ik daar geen jota van. Je mag toch geen fouten maken, wel? Behalve natuurlijk als de kans om fouten te mogen maken een bewuste bron van leren is, als je er wijzer van wordt. En dat daardoor het aantal fouten afneemt. Dat spreekt voor zich. Anders gezegd: twee maal dezelfde fout maken is pas echt fout. Overigens: het is veel efficiënter om te leren van de fouten van anderen, want wie heeft immers de tijd om ze eerst allemaal zelf te maken? Maar dit terzijde.

Uit datzelfde onderzoek bleek echter dat het met het leren van fouten zeker niet erg goed gesteld was. De stelling luidde: “We leren hier veel van onze fouten”. Slechts 54% van de respondenten was het hier (helemaal) mee eens. Nog het minst in non-profit- en overheidsorganisaties. Met als gevolg natuurlijk dat dezelfde fout meer dan eens wordt gemaakt.
Maar ja. We kennen het argument. Toegeven dat je iets fout hebt gedaan, heet steevast ‘gezichtsverlies’. Zelfs de ezel overkomt het niet, maar wij dempen de put nog steeds te laat. In Amsterdam wordt dit wel heel letterlijk genomen.
Alsof het volhouden van fouten ‘gezichtswinst’ is.