Mooie TV afgelopen vrijdagavond over onze onrendabele landgenoten. Mensen die meer kosten dan ze opbrengen en hoe ze continue achter de broek worden gezeten om toch maar rendabel te worden voor de maatschappij. Los van de inhoud van deze Michael Moore-achtige documentaire is het goed dat begrip ‘onrendabel’ hier eens te bespreken.

Sinds de BCG-Matrix (Star, Cash Cow, Question Mark en Dog, zie http://nl.wikipedia.org/wiki/BCG-matrix) is het gemeengoed in de wereld van de bedrijfskundige de ‘dogs’ af te stoten en dat economisch gezien zonder schaamte als ‘juist’ te bestempelen. Dat zijn immers de onrendabelen. Soms heb je ‘onrendabelen’ als vanzelfsprekend nodig omdat ze in een totaal assortiment passen. Plat water uit de kraan is niet winstgevend in een restaurant, maar als een goede klant dat perse graag wil kan hij/zij het gratis krijgen. In de VS is een glas leidingwater zelfs ‘a gift’; een teken van gastvrijheid van de bediening zodra je binnenkomt. Onderdelen van een koe moet je na de slacht zelfs met verlies verkopen, maar ja, ook koeienoren krijg je erbij als je een levend dier koopt op de veemarkt. En snel zal er een vraag komen richting Wageningen: kunnen we ook dieren fokken zonder verliesgevende onderdelen? Zo kijken we natuurlijk ook naar mensen. Maar de vraag is: zijn die onrendabelen economisch gezien wel zo onrendabel?

Even een praktisch voorbeeld: stel je bent consultant en je hebt per jaar vijf opdrachten. Vier opdrachten van maar één dag en een detacheeropdracht van 146 dagen (in totaal dus 150 dagen factureerbaar in dat jaar). Die vier opdrachten van één dag blijken 2.750 euro per dag op te brengen. Die ene grote vis van 146 dagen levert 1.000 euro per dag op. Maar je liep uit de planning en je hebt je er 160 dagen over gedaan (10% meer dan gebudgetteerd). Is het nu zo dat je die ene onrendabele klus jou dit jaar de nek omdraait?

Natuurlijk niet, integendeel. Door het extreme voorbeeld (vier mini-klusjes en een grote opdracht) heb je gelijk in de gaten dat je dolgelukkig moet zijn met dergelijke onrendabele opdrachten. Door het extreme voorbeeld wordt het direct duidelijk dat ‘onrendabelen’ bijdragen aan je bezettingsgraad als consultant en ze daarom alleen al zinvol zijn voor het geheel.

Als wij in Nederland al ‘’onrendabelen’’ zouden hebben dragen ze sowieso bij tot een betere bezettingsgraad van ons land (ziekenhuizen, winkels, scholen, etc.), bovendien zijn er velen die rendabel zijn omdat ze ‘onrendabelen’ ondersteunen. Anders zouden die ondersteuners ook weer ‘onrendabel’ zijn. Kortom ‘onrendabelen’ dragen bij aan: (1) de diversiteit, (2) de bezettingsgraad van het geheel en (3) zorgen ervoor dat anderen rendabel worden (en zich rendabel voelen). WE KUNNEN ONRENDABELEN NIET MISSEN, OOK ECONOMISCH NIET!

NB: hier zit ook ergens de problematiek achter de Amerikaanse gezondheidszorg. Doordat er zo velen uitgesloten worden (minstens een zesde van de totale bevolking) van Healthcare is de bezettingsgraad te laag en wordt het extra kostbaar voor de rest. Een vliegtuig kan alleen van een Business Class niet rendabel worden, ze heeft de bezettingsgraad nodig van de Economy Class (en andersom). Rendabelen en onrendabelen hebben elkaar nodig. De onrendabelen preventief ruimen of anderszins uitsluiten schaadt een ieder. Ze zijn immers niet onrendabel, behalve als je er te simpele calculaties en redenaties op los laat.