Werken voor je kanker-geld!’ Ongetwijfeld het citaat van de week. Het Journaal had het en zelfs keurige kranten citeerden letterlijk. En dat terwijl de journalistieke mores voorschrijft dat je zo’n citaat alleen mag bezigen als het werkelijk iets toevoegt. Het Feyenoord-legioen, woedend op de slecht presterende spelers, gaf een voortreffelijke samenvatting van de hedendaagse arbeidsmoraal. ‘Werken voor je kanker-geld.’ En een andere stem uit het legioen voegde daaraan toe: ‘Als je niet wilt spelen, ga je toch lekker weg.’

Het zijn verwarrende tijden. De aangesprokenen kregen hun zin en de man die hen zo hard wilde laten werken, werd de laan uitgestuurd. Dit weekend hadden ze hun gelijk kunnen halen in Heerenveen, maar dat lieten ze schromelijk na. Maar ja, met een centraal duo achterin waarvan je de tijd op de honderd meter alleen kunt klokken met behulp van de kalender, ben je natuurlijk bij voorbaat kansloos. Het legioen was nauwelijks tot bedaren te brengen.

Ooit is het vreselijk misgegaan. En niet alleen bij Feyenoord. En niet alleen in de voetballerij. Niet alleen in de sport. En niet alleen bij clubs. Ooit hebben echte fans uit pure clubliefde er gretig mee ingestemd huurlingen aan te trekken. Beter voor de club. Maar ja, dat is korte termijngewin, dat weten we. Als dat de strategie wordt, gaat de club er op den duur aan ten onder. Menig amateurvereniging heeft daar al de tol voor moeten betalen. En menig bedrijf ook. Vroeg of laat nemen de huurlingen de zaak over.

Zelf noemen de huurlingen zich professionals. Dat mag, want er is geen wet tegen woord-misbruik. Maar een gewaarschuwd mens telt voor twee. Heb je liefde voor de club waarvan je lid bent of heb je hart voor de zaak of organisatie waarvoor je werkt, pas dan op als mensen om je heen zichzelf professional noemen. Tien tegen een dat je te maken hebt met een huurling.

Huurlingen wensen afgerekend te worden op hun prestaties, liefst meetbare, anders weten ze niet wat ze moeten doen. Met de club hebben ze niks. Huurlingen zien de club als aan money making machine, niet als een werkgemeenschap. Ze vinden output belangrijker dan inhoud, regels belangrijker dan principes. Geld belangrijker dan waarde. Huurlingen zijn namaak-professionals.

Met echte professionals is dat heel anders. Zij delen een aan hun beroep verbonden groot harig uitdagend doel. Ze willen mensen beter maken, zoals verpleegkundigen. Ze willen kinderen een mooie toekomst geven, zoals leraren. Ze willen de waarheid boven water krijgen, zoals journalisten. Om daarmee de democratie te beschermen, voegen ze eraan toe. Werkzame idealen, zoals ze in een recent boek worden genoemd. Ze vormen de bron van de beroepsethiek, iets waarop ware professionals wensen te worden aangesproken (zo niet De Telegraaf overigens, die deze week te kennen gaf niet langer de uitspraken van de Raad voor de Journalistiek te accepteren , een Bush-achtige manoeuvre. De vraag rijst dus eens te meer of De Telegraaf wel met journalistiek te maken heeft).

De wens te worden aangesproken op een bij idealen horende ethiek is bij mijn weten bij beroepsvoetballers nog niet waargenomen. En ook hoog opgeleiden die job hoppend hun cv oppoetsen, zijn er niet op te betrappen. Huurlingen zijn het, meer niet. En van hen moet je ook niet meer verwachten dan dat ze werken voor hun kanker-geld.

Rest de vraag of ’s werelds nieuwste held Chesley B. Sullenberger, de 57-jarige piloot die van de week zijn Airbus A320 zo prachtig op de Hudson River landde, een professional is. Goed opgeleid is hij zeker, dat staat buiten kijf. Zonder dat hadden we hem zo’n kist sowieso nooit toevertrouwd. Maar waaraan de 155 inzittenden het waarschijnlijk werkelijk te danken hebben dat zij ongeschonden het toestel konden verlaten, is dat ‘Sully’ een amateur is. Hij is namelijk amateur-zweefvlieger. En zijn collega’s gaan ervan uit dat dat een doorslaggevende rol speelde bij de feilloze uitvoering van wat te boek staat als een buitengewoon complexe noodlanding die zomaar verkeerd kan aflopen.

Ik zou zeggen: leve de amateurs. Weg met de professionals. De ware professional is een amateur.