Filosofie is de wetenschap die op zoek is naar wijsheid, waarbij diep en wijsgerig nadenken voorop staat. Wijsbegeerte dus. Nu weet ik niet hoe het u vergaat, maar ik neem waar dat er steeds minder tijd wordt genomen voor dit diepe, wijsgerige nadenken. Tijdsdruk wordt veelvuldig opgegeven als reden hiervoor. Uiteraard. Want tijdsdruk legitimeert vandaag de dag zo ongeveer alles. Complexiteit is ook een veelgehoorde reden. En ook dat is logisch. Want als iets ingewikkeld is, dan snappen we het niet, dus is veel denkwerk nodig, daar hebben we geen tijd voor, en het klopt weer. Het gevolg van dit alles is dat er een soort openbare onnadenkendheid ontstaat, waarbij uitspraken over verleden, heden of toekomst steeds meer gebaseerd zijn op steeds minder denken. Lees verder »

In de hilarische, maar wel degelijk maatschappijkritische film ‘Life of Brian’ van Monty Python scandeert een groot publiek: “We are all individuals, we are all different!”. En mede dankzij het gebruik van Internet is individualisering nu een massaal verschijnsel geworden. Met als gevolg: het einde van het zelfstandig denken.

Wilt u enkele voorbeelden? Lees verder »

Ik bezocht deze week het toilet van een zorginstelling waar ik een bespreking van een managementteam leidde. Nu wist ik al dat regels, voorschriften, procedures, gedragscodes en protocollen leiding geven hebben vervangen, niet alleen in zorginstellingen, maar dat het zo erg kon zijn als wat ik nu zag, gaat mijn gezonde verstand te boven. Lees verder »

Arme minister Klink. Hij heeft net kunnen horen dat het CPB niet heel goed in voorspellen is. Dat zei Coen Teulings, directeur van het CPB tegen de Commissie De Wit (zie mijn vorige column).   Nu mag hij de zoveelste verandering in de marktwerking in de zorg doorvoeren op basis van alweer een voorspelling van het CPB: de zogenoemde prestatiebekostiging van de ziekenhuizen. Volgens het CPB kan dat een half miljard besparing opleveren.

Arme minister Klink! In twee opzichten. Ten eerste arm van denken, omdat hij gelooft in voorspellingen van het CPB. Ten tweede wellicht letterlijk, omdat het gegeven de gebrekkige betrouwbaarheid van de voorspellingen van het CPB (zegt het CPB immers zelf) net zo goed duurder kan uitvallen

In één van mijn vorige columns noemde ik de economie een seculiere religie en constateerde ik de stilstand in de wetenschappelijke ontwikkeling binnen de economische wetenschap. Ook beweerde ik dat economen beter zijn in het achteraf analyseren dan in het vooraf voorspellen.

Welnu, sinds het NOS Journaal van maandag 18 januari jl. weten we het zeker: “Het vermogen van economen om te voorspellen is niet heel goed”. En wie zei dit letterlijk tegen de Commissie De Wit, die de oorzaken van de economische crisis onderzoekt? Juist ja, de heer Coen Teulings, directeur van het CPB. Inderdaad, die! Ik heb er dus een medestander van jewelste bij gekregen. Het CPB nota bene, dat cijfers en voorspellingen aanlevert, waarop regeerders en politici hun beleid baseren. Cijfers en voorspellingen op basis waarvan onze overheid probeert de toekomst in te richten. Lees verder »

Geloof is lang geleden door de apostel Paulus in Hebreeën 11 vers 1 voortreffelijk gedefinieerd: Geloof is de zekerheid van de dingen die men hoopt en het bewijs van de dingen die men niet ziet (vertaling Nederlands Bijbelgenootschap). Geloof is zekerheid en bewijs in zich. Geen wetenschappelijk onderzoek kan die zekerheid en dat bewijs aantasten. Daarom is het discussiëren met gelovigen over wat wel en niet waar is ook onbegonnen werk.
We hebben er de laatste decennia ten minste twee geloven bij gekregen: de economie en de klimatologie. Lees verder »

Heeft u ook met gekromde tenen de enquête van de Gemeenteraad van Amsterdam gevolgd over de Noord-Zuid-lijn? Ik wel. Want of een enquête nu door ons parlement of door een gemeente wordt gehouden om misstanden te achterhalen, we zijn er vaak wel wijzer van geworden, maar met die wijsheid deden we vervolgens ongeveer niets. En dat intrigeert me. Lees verder »

Zo zout hebben we het nog nooit gegeten. De VVD lanceert een plan, niet voor het aanpakken van de bureaucratie, maar voor het in stand houden en uitbreiden daarvan. Ja heus! Dat plan heet: “Investeren in Onderwijs, kiezen voor kwaliteit”. Te vinden op de website van de VVD.
Kern van het betoog: Er is geld nodig om de kwaliteit van het onderwijs te vergroten. Dat geld gaat niet de belastingbetaler opbrengen, maar de studerenden via een sociaal leenstelsel. Ja, sociaal. Lees verder »

Ik begin zo langzamerhand te ontdekken dat de NS een organisatie is die treinen laat rijden in plaats van reizigers te vervoeren. Nu hoor ik weer dat de NS de norm voor te laat komen van treinen heeft veranderd van 3 minuten in 5 minuten. Zogenaamd omdat dat in Europa gebruikelijk is. Alsof dat voor een reiziger in Nederland interessant is. Niet het op tijd aankomen van een trein is belangrijk voor een reiziger, het op tijd arriveren op het station van bestemming is van belang. Als ik een aansluiting mis terwijl de NS ‘op tijd’ rijdt, dus minder dan 5 minuten te laat, ben ik een half uur te laat op mijn bestemming. Maar kennelijk is dit niet de doelstelling van het kwaliteitsbeleid van de NS. De NS heeft eigenlijk geen reizigers, maar alleen treinen.
NS: pluim voor deze klantgerichtheid!

Waarom is er een geschreven code nodig om ervoor te zorgen dat mensen op sleutelposities zich (maatschappelijk) verantwoord gedragen? Weten ze dat niet uit zichzelf, vanuit hun eigen normbesef en ethische opvattingen? Nu weer een code van minister Ter Horst voor goed openbaar bestuur. De code is primair bedoeld voor wethouders, dijkgraven, gedeputeerden en ministers. Dus deze openbaar bestuurders weten pas hoe ze zich moeten gedragen als er een code is?  Aan wat voor bestuurders ben ik eigenlijk overgeleverd?

Geen zelfstandig denkende mensen met een eigen ethiek: de code zal hen in het gareel houden? Nou daar geloof ik niets, maar dan ook helemaal niets van, noch van het eerste, noch van het laatste. Lees verder »

Karel Jonckheere sprak lang geleden de legendarische woorden: Zelfs de Verenigde Naties zijn het niet. Een dergelijk gevoel bekroop ons toen mijn vrouw en ik ons in Bitburg bevonden, hartje Rheinland. We kregen daar twee verhalen te horen, die er op wijzen dat zelfs Rheinland niet meer zo Rijnlands is als sommigen ons willen doen geloven.  [ Lees verder op www.regelzucht.nl ]

Ik stoor mij in toenemende mate aan steeds maar weer die verkiezingen van managementboeken. Ik signaleerde al eens de Verandermanagement Top 5, de HRM-boeken Top 10, de Favoriete Werkvormen Top 15, en zelfs de Managementboeken top 100. ‘Aller tijden’ stond er nog bij. Wat mij het meest stoort is dat ik de selectiecriteria niet ken. Ik kom zelf meestal uit op andere boeken dan de uitverkoren titels. Ik verdenk daarom de samenstellers van die lijstjes ervan dat ze criteria hanteren als de lengte van de literatuurlijst, het aantal bedankte personen, het aantal aanbevelingen op de achterflap, de status van de schrijver van het voorwoord. Lees verder »