Het werken in en het denken over organisaties komt vaak tot uitdrukking in oorlogstaal: vijandige overnames (‘hostile takeovers’), markt veroveren, ‘the war on talent’, ‘een leider moet voor de troepen gaan staan’, guerrilla marketing, strategische en tactische operaties, marktpotentieel verliezen (alsof het om grondgebied gaat). Ook krijgs- en vechtkunst zoals Sun Tzu’s ‘Kunst van het oorlogsvoeren’ wordt als voorbeeld gesteld voor managers. Je denkt: organiseren en leidinggeven is oorlog. Maar veronderstel nu eens dat ze een oorlog willen beginnen en dat er niemand komt opdagen*. Lees verder »

VERVREEMDING (I): ALIBI
Laatst las ik in een krant dat een vrouw van in de 90 overleden was. Dat is op zich niet zo bijzonder, tegenwoordig. Wat misschien wel bijzonder is, is dat ze al meer dan een jaar dood in haar kamer lag, voordat ze gevonden werd door een postbode. Met de buren had zij geen contact. Dat is op zich ook niet zo bijzonder, tegenwoordig.

De politie dacht eerst nog aan een misdrijf maar de doodsoorzaak was toch niet onnatuurlijk, bleek later. Bovendien had de postbode een alibi, volgens het krantenbericht. Mij lijkt dat de postbode en de buren nou juist niet beschikken over een alibi… Lees verder »

Ik stond in het Utrechtse Griftpark met iemand te praten, toen een keurige man op ons afkwam. ‘Mag ik u iets vragen?’, vroeg hij. Welwillend, maar enigszins afstandelijk knikten we. Hij: ‘Heeft u misschien een kleine bijdrage voor een dakloze?’ Hij hield zijn hand op. Onze houding veranderde in een waakzame en afhoudende. Ik hield mijn tas wat steviger vast. Lees verder »

Nederland, ja zelfs de hele wereld bevindt zich in een financiële en economische crisis, naar het schijnt. Die heeft geleid tot de huizencrisis. Sommigen spreken zelfs van een ernstige systeemcrisis. Met het woord ‘systeem’ refereert men wel aan het financiële stelsel van banken die hun oor te veel hebben laten hangen naar aandeelhouders die uit zijn op te korte termijnwinsten. Anderen verwijzen ermee naar het economisch en maatschappelijk stelsel waarbij zeker topbestuurders de teugels van ongebreidelde hebzucht te veel heeft laten vieren, met de bonus als navrant symbool en de crisis als gevolg. Lees verder »

Verantwoordelijkheidswaan

Je verantwoordelijk voelen, verantwoordelijk zijn, je verantwoord gedragen of over verantwoordelijkheid beschikken, schijnt iets ‘goeds’ te zijn in organisaties. Hoe ruimer de verantwoordelijkheid of hoe groter het verantwoordelijkheidsgevoel waarover iemand beschikt, hoe beter, zo lijkt het. Maar is ‘je verantwoordelijk voelen’ wel zo nastrevenswaardig? Lees verder »

De Gnurp vervolgde, enigszins verwonderd: ‘Dus er zijn mensen en functionarissen. En de functionarissen zijn eigenlijk ook mensen maar doen alleen even anders?’ ‘Ja’, antwoordde de Snem, ‘maar normaalgesproken alleen overdag, hoor. Sommigen ook nog wat later maar dat zijn vaak alleen de ernstige, de zogenaamde topfunctionarissen’. Het duizelde de Gnurp: ‘Functionarissen die eigenlijk mens waren maar niet menselijk en dan die tijdstippen nog’. Dit kon ze nooit onthouden. Lees verder »

Een winkelier die zijn klanten vertrouwt? Dat is nieuws1. Wat wil het geval? Tom Algie, de Britse eigenaar van een Doe-Het-Zelfwinkel wilde onlangs graag vrijaf op Tweede Kerstdag maar zijn winkel toch openhouden voor klanten. Hij besloot de term ‘Doe Het Zelf’ letterlijk te nemen en zijn klanten te vertrouwen. Hij hing een briefje op met de tekst: “Ja, iedereen is vandaag vrij, ik ook, dus pak wat je wilt kopen en doe het geld hierin. Prettige Kerst”. Toen hij terugkwam hadden de klanten niet alleen eerlijk de verschuldigde bedragen in de daarvoor bestemde doos gedaan, maar ook nog een aantal fooien achtergelaten. Op briefjes hadden klanten precies geschreven welke producten ze gekocht hadden, vaak vergezeld van hartelijke dankwoorden. Lees verder »

Wat hebben Franse bumpers, het fileprobleem en Vogelaar met elkaar gemeen?  

Autorijden in Frankrijk is voor een Nederlander niet zonder gevaar. Net toen ik op La Provençale onlangs een Franse automobilist inhaalde, ontstak hij doodleuk zijn richtingaanwijzer. Als een Franse automobilist op een tweebaans snelweg rijdt en zijn richtingaanwijzer naar links aandoet, betekent dat echter niet noodzakelijkerwijze dat hij ook binnenkort naar links gaat. Het kan betekenen dat hij ooit van plan is naar links te gaan. Namelijk als hij vindt dat de juiste tijd daarvoor aangebroken is (dat kan, net als met een goede Bordeaux, nog jaren van rijping vergen). Lees verder »

Onze wegen bestonden slechts nog uit bochtige paden, door dichte naaldbossen die me elk zicht op het landschap ontnamen. Ik had geen idee meer waar ik was. Maar N., de oud-medewerker van de reproafdeling, stapte stevig door. Er dienden zich afslagen, T-splitsingen en obstakels aan. N. sloeg de verschillende wegen die zich aandienden aandachtig gade en koos, vaak enigszins aarzelend, een richting. Lees verder »

Over aandacht en verwondering

U reist naar uw werk. U komt op tijd aan. Herkenbaar? Bij nader inzien was dit vandaag toch anders. Heeft u niet gemerkt dat onderweg, toen u  de trein of metro uitstapte, de wereldberoemde vioolvirtuoos Josh Bell op zijn Stradivarius stond te spelen? Nee? Kunt u zich die straatmuzikant niet meer herinneren? Lees verder »

Toen ik vrijdag tijdens een bezoek aan het North Sea Jazz-festival, tussen de concerten door, een mojito dronk en een pannenkoek at, las ik iets prachtigs. Op het tafeltje waaraan ik zat, lag, bedekt onder hoopjes poedersuiker, een verfomfaaid exemplaar van het Cultureel Supplement Extra van NRC Handelsblad over het festival. De kop luidde: ‘ter wereld’. De linkerpagina en daarmee het eerste deel van titel en artikel ontbrak. (Na een stroopvlek:) “Treuzelen is bij Bley vooral een vorm van terughouden, het moment waarop hij de teugels laat vieren, uitstellen. Hij komt dan wel steeds te laat (als je er zo over zou willen denken), maar hij komt nooit ergens zomaar. Hij heeft de tijd de mogelijkheid gegeven een ander lot voor hem te bedenken“. Lees verder »