Door ‘bezit’ begint de gezichtsvernauwing. Door het prikkeldraad scherm iets van jou af voor de buitenwereld en je gaat iets versimpelen en vervolgens daarbinnen schier eindeloos optimaliseren (Bij welke reorganisatie werk jij?). Door het versimpelen zonder de samenhang der dingen nog in ogenschouw te nemen creëer je een onbewust elders een puinhoop. Vlak voor Kerst 2011 werd ik gebeld door een lezer die aan mij vroeg: hoe het kwam dat ik in 2004 de Eurocrisis al had voorspeld? Ik was me van geen kwaad bewust en heb nooit geweten dat ik enige voorspellende gave zou hebben. ‘Kijk maar op blz. 126/127 van je boek Intensieve Menshouderij’ en vervolgens werd de verbinding verbroken. Eenmaal thuis eens nalezen:

 ‘Doordat we nu in Europa de Euro hebben, wordt het betalingsverkeer vergemakkelijkt, het wordt minder gecompliceerd (dan met allemaal verschillende munten).  ….., maar de complexiteitis toegenomen. Zo raakt, als een aantal landen hun financiële huishouding niet orde heeft, dat alle leden van de EU direct’.

Voorspellen is wat veel gezegd, maar het ging wel om de samenhang der dingen in de gaten hebben: versimpeling leidt tot toename van complexiteit. En juist rekening houden met complexiteit leidt tot versimpeling. Visieloos versimpelen leidt maar zo tot grote problemen. Stel je hebt een regering die wil 18 miljard bezuinigen en verdeelt dat simpel over de verschillende ministeries. Als ieder ministerie nu gewoon zijn taak blind uitvoert dat komt het goed vanzelf goed met het land. Inmiddels is al uit onderzoek gebleken dat veel van die bezuinigingen bij dezelfde doelgroepen terecht komen. In politieke termen heet dat het stapelen van bezuinigingen. Maar het gaat over het vooraf niet (willen) doorzien van complexiteit.

Als ieder alleen maar zijn eigen straatje schoonveegt ligt er ergens in het land een geweldige collectieve vuilnisbelt. Simpel toch?

Dit geitengezin doet denken aan een succesvol familiebedrijf: de moeder baart zeven jeugdige, enthousiaste start-ups. De holding wordt zo succesvol dat ze de aandacht trekt van de Geldwolf (genaamd Beurs). De grote Geldwolf ligt altijd op de loer naar lekkere malse hapjes. De Geldwolf doet in de regel een beroep op het zwakste en laatste van de tien geboden: ‘Gij zult niet begeren wat van uw naaste is’. Hij vervangt die bij voorkeur door het credo: ‘Begeerte is goed.’ Beurs ziet in alle losse individuele geitjes ‘plug & play’- organisaties. Met huid en haar opschrokken die handel, zodat je ze later kunt verpatsen aan ambitieuze allesverslindende sprinkhanen (zoals hedgefondsen).

Maar de moeder weet dat, door schade en schande wijs geworden, en waarschuwt de start-ups niet te vallen voor de verleidingen van Beurs. Ervaren moeders weten dat de grote Geldwolf zich aanvankelijk voordoet als een bekende vriendin (Beurs helpt je verder) en niet als de grote schrokker. Beurs heeft als competenties de neiging zichzelf te overschreeuwen en vervolgens zijn klauwen te gebruiken om zijn zin te  krijgen. Een wit voetje halen is derhalve noodzakelijk om de jonge geitjes over de streep te trekken. En na  lang aandringen vallen de geitjes toch voor de charmes van Beurs. Nog sterker, ze houden de Geldwolf voor hun eigen moeder. De moeder als de bron van het leven die geeft. De geitjes houden feitelijk een aftreksel van de werkelijkheid voor de realiteit: zacht, aardig en van nature voorzien van witte voetjes, maar al snel blijkt Beurs de gevreesde veelvraat. Beurs kan zich niet beheersen, overeet zich en veroorzaakt de ene na de andere crisis. Als je niet wordt bevrijd uit de zwarte klauwen van de geldwolf wordt je zelf van een geitje een geldwolfje en ga je  hetzelfde gedrag vertonen om een grote geldwolf te worden. Lieve kleine geitjes veranderen uiteindelijk in  geldwolven, zo gaat het … al eeuwen. Het is nauwelijks mogelijk je aan die logica te onttrekken: groeien, groeien, hebben, hebben, pakken, pakken, …

Je hebt twee soorten leiders: 1, degenen die slim met de beurslogica meedoen (de zogenaamde El Nina’s),  en 2, degenen die de spelregels weten te tarten. Over die tweede categorie leiders gaat dit sprookje. Hoe ziet  zo’n leider eruit? Als je eenmaal met het geldvirus bent besmet, gaat het verder en verder en uiteindelijk  verkoop je desnoods je ziel aan de duivel. Je verbindt je niet meer met je omgeving, je bent  alleen nog met jezelf bezig ten koste van die omgeving. Onverschilligheid is je part: marktwerking is  immers eten of gegeten worden. 3P-denken betekent heel simpel: profit, profit, profit. People en planet  laten je onverschillig. Je bent resistent, maar je bewijst daaraan wel lippendiensten als het moet. Een  grotere complexiteit kun je trouwens niet aan, één dimensie is al lastig genoeg te managen, en je vertelt tegen anderen hoe het niet anders kan en strijkt vervolgens de ene na de andere bonus op. Je raakt  verdoofd door het vele geld om je heen. Je wordt uiteindelijk zo misselijk van jezelf dat je onder een boom  in de wei in slaap valt. Je leeft immers in een roes. Die vorm van hebzucht ligt dan ook letterlijk als een blok  kasseien op de maag van de Geldwolf. Bank of Scotland (trusted since 1695) weet precies waar het hier over gaat. Mensen, ook bankiers, zijn niet geprogrammeerd om succes te wantrouwen en vreten zich  vol met meer van het zelfde.

Er was maar een eigenwijs geitje, niet toevallig de jongste telg, die wel bij de tijd was en die zich schuil hield in de grote klok. Daaraan hebben we de geuzennaam ‘de klokkenluider’ te danken. De klok staat symbool  voor wat Amerikanen zo fraai noemen de ‘reality check’. Ben jij nog wel bij de tijd? Kun jij leidinggeven aan jezelf? Weet jij je te beheersen? Kende jij het tiende gebod nog? Uiteindelijk werden de ernstig verzwakte bedrijfsonderdelen bevrijd uit de buik van de wolf en probeerden weer wankel op eigen benen te staan (Saab). En hoe het met Beurs afliep? Die keerde terug naar de bron van het leven en verdronk daar  jammerlijk. Dat wat geeft (de aandeelhouder) … neemt!

Dit verhaal komt uit het boek “We presteerden nog lang en gelukkig“

Sinds het vierde kwartaal van 2008 zijn miljoenen mensen wereldwijd hun spaargeld en banen kwijt. IJsland bijvoorbeeld had 13 miljard BNP, maar bleek 100 miljard aan schuld te hebben in oktober 2008. Hoe dat kan? De financiële industrie is compleet op hol geslagen. Accountants hadden niets in de gaten of trokken niet aan de bel. IJsland kreeg nog een triple A-status in 2007 als het op vier na rijkste land ter wereld. De privatisering van de drie banken op IJsland maakten van ooit zuinige bankiers geldwolven.

Inmiddels zijn we precies drie jaar verder en ondertussen zijn we nog steeds volledig de weg kwijt en lijken we weer op een financiële meltdown aan te sturen. Een relatief klein probleem als Griekenland kunnen we niet eens oplossen zonder politiek gesteggel. Zogenaamde stress-testen blijken van generlei waarde. Triple-A verhalen blijken keer op keer niet veel waard. Hoe kon dit ontstaan?

Bankiers speculeren via riskante leningen met spaargeld van burgers, creëren daarmee enorme winsten (op papier) en betalen de medewerkers die deze geboekte ‘winsten’ hebben gerealiseerd enorme bonussen uit. De geldsector is een relatief beperkt aantal jaren verworden van een sector die in plaats van op ons spaargeld past is geëvolueerd naar een sector waar wij voor op moeten passen. Bonussen zetten medewerkers van banken aan om steeds weer enorme risico’s te nemen. Waarom zou Dexia anders zoveel obligatieleningen hebben van Griekenland? Bonussen werken als een verslaving, je wilt het vaker en je wilt steeds meer.

En het is besmettelijk, …..  (1) tophypotheken tegen (2) de laagste rentes, (3) aflossingsvrij en met (4) hypotheekaftrek willen we allemaal. En omdat we allemaal genoeg geld konden krijgen gingen we tegen elkaar opbieden en stegen de huizenprijzen tot bizarre hoogtes. En nu zitten we op de blaren: de huizenmarkt ligt volledig stil. De waarde die de makelaar tegen ons zegt klopt niet! U bezit geen huis, u bezit wel een hypotheek! Een voordeel is dat straks onze kinderen weer tegen een normale prijs kunnen instappen. U hoeft voor hen niet ook nog te lenen of in te staan.

Het erge is dat de bankiers nog steeds denken:’ik heb het goed gedaan, ik ben aangesteld om voor de aandeelhouders veel geld te verdienen en dat is me gelukt en daarom zijn die bonussen meer dan terecht. Aan de maatschappelijke gevolgen en onze klanten heb ik geen boodschap!’ De Commissie Maas zei niet voor niets: zet de klant centraal (i.p.v. de aandeelhouder). In 2010 waren de bonussen al weer hoger dan in 2008 en dit jaar verwachten ze alweer nog hogere bonussen.

Wat onze regering nu doet is trouwens ridicuul: ze steunen die roekeloze banken (too big to fail) en gaan vervolgens 18 miljard collecteren via bezuinigen op ‘linkse hobby’s’ en halen het halve land overhoop.

Ik stem de volgende keer PVV als Geert het lef heeft onze banken weer op te splitsen in Spaarbanken & Zakenbanken en bonuscultuur daadwerkelijk aan banden te leggen. Dat is de systeemfout waar we om heen lopen en dat is het grote gedogen wat die 150 Kamerleden doen! Ook Geert. Dat is het voortschrijdend inzicht dat deze crisis ons heeft gebracht. President Obama lukt het ook niet alleen. Hij heeft de hulp nodig van Occupy Wall Street om de bankiers en hun lobbyisten op de knieën te krijgen. Maar ook wij hebben nog een weg te gaan om Triple A te blijven. Succes daar in Amsterdam en Den Haag vandaag.

Heel lang geleden (40 jaar) speelden mijn broer en ik Monopoly met onze grote neven op regenachtige dagen tijdens lange zomervakanties. Als snel merkten we dat je een hele dag met zijn allen één spelletje kon spelen als je elkaar ook wat gunde en niet meer letterlijk met het Monopoly-geld heen en weer bleven schuiven. Maar gewoon vorderingen en schulden aan elkaar opschreven op een papiertje. Giraal betalen noemden we dat toen. Mijn kleine broertje snapte er helemaal niets van. ‘Dat was toch niet echt?’

Er kwam op zo’n hele dag altijd één grote partij boven drijven, de grootgrondbezitter als marktleider, en de anderen hielden een paar straatjes in Het Dorp, Arnhem en Haarlem en de vier stations. De marktleider bezat de rest van Utrecht t/m Amsterdam en beheerste het spel. Ieder rondje was het dus cashen voor hem (de oudste neef) en de kleine huisjesmelkers vingen een beetje en betaalden heel veel tijdens hun verblijf elders. Allemaal giraal afhandelen dus.

We accepteerden de forse schulden, anders stopte het spel: we wilden immers graag met zijn allen blijven spelen. Dat was wel zo solidair. De grootgrondbezitter werd op papier zo rijk dat als je zijn tegoeden optelde, hij meer tegoed had dan dat er echt geld bij de bank was. Mijn oudste neef zei dan: we zijn geldscheppend bezig! En het rood staan van de ‘loosers’ was zo veel dat ze het nooit meer konden terugbetalen. Ze kregen wel wat minder limonade, die moesten ze als onderpand inleveren bij de bank. In de praktijk mochten ze het wel gewoon opdrinken natuurlijk. Ze leverden wel de lege glazen in bij de bank en we deden dan alsof ze vol waren. De kleintjes waren vooral blij als ze hun beurten in de ‘Gevangenis’ mochten zitten. Dan leefde je op kosten van de Staat. Misschien bracht het wat op, maar het leven kostte verder niets meer. Feitelijk deed je vanuit de gevangenis voor spek en bonen mee, je was al volledig uitgemolken, maar optisch waren we één grote happy familie.

Tegen die tijd dat het warme eten ’s avonds op tafel kwam telden we alle vorderingen en schulden op en stelden tevreden vast dat we de hele dag ons zelf lekker bezig hadden gehouden dankzij het invoeren van het girale geldsysteem en het ‘geld scheppen’. Een ding wisten we zeker, als het morgen weer regent beginnen we helemaal opnieuw, want zo kan het niet doorgaan! Had mijn kleine broertje (11 jaar) toch gelijk.

Het is u natuurlijk al op gevallen dat we het hebben over zogenaamde Neoliberale rituelen, die we tot voor kort alleen kenden van de Amerikaanse zender FOX-TV. De Leitkultur daarvan is makkelijk te overzien: (1) we willen geen overheidsbemoeienis, (2) we willen geen belasting betalen (Haagse zakkenvullers) en (3) als er al een overheid is moeten ze vooral dieven oppakken en heel zwaar straffen.

Is dat alles? Ja! Alles wat de gedoogregering doet kun je onder deze drie noemers samenvatten: meer over laten aan de vrije markt, belastingen verlagen en dieven zwaar straffen. Die drie dingen worden echter zo verpakt dat we ze niet meer als zodanig herkennen: marktwerking heet dan  ‘een samenleving moet zichzelf helpen, ieder mens heeft daarbij een taak en een persoonlijke verantwoordelijkheid’, minder belasting betalen noemen we ‘een kwaliteitsimpuls aan de samenleving’ en strenger straffen ‘het stapelen’ van straffen. VVD en PVV delen de lakens uit en dragen steeds nieuwe ideeën aan (‘van de PGB wordt misbruik gemaakt: dat zijn zelfs de drie Neoliberale vliegen in één klap) en het CDA laat zich misbruiken als een stel koorknapen: de katholieke tak vanzelfsprekend met de pik voorop en de andere CDA-tak laat zich afslachten en al biddend voor de leeuwen gooien.

Waar zit de adder onder het gras? De clou van Neoliberalisme werd ooit door Koot & Bie briljant verwoord met de pay-off: ‘Samen voor ons eigen’. We willen best dingen samen doen als ik er zelf beter van kan worden (What’s in it for me?). Roofdieren (the have’s) pakken nu eenmaal liever prooidieren (the have not’s). Een kudde, een volk, val je niet zomaar aan, je pakt de zwakste uit het geheel: bibliotheken, de orkesten waaronder een paar regionale, kunstenaars die maar eens moeten werken voor de kost, publieke zenders die belastinggeld kosten, mensen met een handicap, het handjevol moslims in Nederland met burka’s, een paar honderd dieren dat wekelijks ritueel wordt geslacht, ontwikkelingshulp elders en ook een makkie: het speciaal onderwijs. En over die punten maken politici en media zoveel herrie dat je verdoofd (doof) wordt voor wat er werkelijk speelt. Je ziet het wel, maar je hebt het besef niet door de locale verdoving wat er precies aan de hand is: het dringt niet tot je door. En als die kleinere verzwakte kuddes nu één voor één op het gras van het Malieveld komen grazen kunnen de dames en heren politici ze wel aan zonder extra politie inzet. (ja, verdeel en heers).

En ondertussen renoveren de Neoliberalen Nederland: verkopen staatsbedrijven aan rijke buitenlandse multinationals, privatiseren om vervolgens via de achterdeur staatssubsidies te regelen, steunen failliete banken omdat het systeembanken zouden zijn, fuseren scholen tot megastallen, privatiseren de zorg zodat machtsconcentraties via zorgverzekeraars plaats kunnen vinden, organiseren aanbestedingen zodat alleen grote organisaties nog de kans krijgen, verkleinen universiteiten zodat alleen de elite er nog kan studeren en centraliseren de politie zodat ze er nog meer grip op hebben, etc. etc.

Nu is het zomerreces met een sowieso gedrogeerde Tour. Maar daarna gaan ze gewoon weer door met hernieuwde energie en maken ons blij met een paar toegeworpen dode mussen: een tijdelijk belastingvoordeeltje bij de koop op een woning die we toch al niet meer kunnen betalen, 130 kilometer op de Afsluitdijk waar je toch al zelden komt, de luxebelasting op auto’s vervangen door een milieubelasting zodat Porsches goedkoper worden en Clio’s duurder, gratis schoolboeken op scholen waar ze verder geen kwaliteit meer kunnen bieden, 10% van de PGB’s blijft toch in stand en het Venlo’s Symfonie Orkest mag blijven als het fuseert. Dat noemen we tegenwoordig ‘Halbe maatregelen’.

Verdoofd ritueel slachten? Het is het ergste wat je kan overkomen. De beul poets zijn geweten schoon: ‘Ach, ze merken het immers toch niet’. En nu kunnen de Neoliberalen tenminste blijven doen wat ze altijd al deden: elkaar zien als prooidieren en leven als Buffalo Bill.

Voorbeeldje: in Alphen aan den Rijn wordt het schoolzwemmen afgeschaft met als argumentatie: ‘Is eigen verantwoordelijkheid van de ouders’. Dat de kinderen verzuipen als ouders die verantwoordelijkheid niet oppakken is dan jammer. Maar ondertussen wel minder overheid, minder belasting (OZB). Begin juni het volgende bericht in de krant: De Nederlandse Reddingsbrigade maakt bekend dat steeds meer kinderen niet goed zwemmen. Zij doen te weinig zwemervaring op doordat (1) zwembaden hun deuren sluiten en (2) steeds meer scholen schoolzwemmen afschaffen. Op 10 juni startte de Nederlandse Reddingsbrigade een actie: ‘Red het Schoolzwemmen’. Neoliberale conclusie: schoolzwemmen en collectieve zwembaden zijn linkse hobby’s, maar we hebben een kwaliteitsimpuls gegeven aan de samenleving. Vrijwilligers gaan nu oppakken wat eerst de overheid deed. Straks moeten we met vrijwilligers weer een gemeentelijk zwembad openen.

Ons land heeft een serieus tekort van 18 miljard. Natuurlijk hebben we zo’n gat als je 30 miljard in de ABN-Amro stopt, 10 miljard in de ING en bijna 8 miljard in de JSF.  Ondertussen gaan machthebbers vreemd met kamermeisjes, ondergeschikten of fractiegenoten. Ze declareren zich suf en wonen op de mooiste plekjes van deze aardkloot zodat ze nog meer reiskosten kunnen declareren. Machthebbers hebben nu eenmaal altijd dat geluk: wat dacht u van Sepp Blatter van de maFiFa? En we stemmen gewoon weer op ze, we moeten wel, want er was maar één kandidaat. Niet te geloven.

‘Ik heb nergens verstand van op het gebied van cultuur, maar dat helpt juist bij het slopen. We moeten dit zien als een kwaliteitsimpuls aan de samenleving’, zegt een onervaren machthebber in ons eigen landje. En ondertussen jutten ze het stemvolk op tegen Griekenland. Daar zitten immers ook van die machthebbers die de heleboel bij elkaar hebben gelogen met behulp van Goldman Sachs. U weet wel, die Amerikaanse bank die zegt dat ze Gods werk op aarde verder afmaken. En vervolgens gaat het Hollandse volk zich richten tegen de gewone Griek: ‘’Wat vindt u ervan dat de Grieken potverteren?’’ Want als we nu ons nu richten op die domme Grieken dan zijn we niet met onze eigen machthebbers bezig. Er zijn al meer van die slimme demagogen geweest. Het is nu weer even de schuld van de Euro en de Grieken. ‘Wij staken de hulp aan de Grieken’. Wat zijn we flink aan het ‘jagen‘.

We kunnen wel wat leren van die domme Belgen! Die stemmen dusdanig dat ze al jaren geen last meer hebben van hun regering. Die laten de Rijnlander Yves Leterme maar lekker schuiven. Een verstandige man, … en de neoliberalen maken ook daar hopeloos ruzie, maar berokkenen het land verder geen ellende meer. Leve De Nieuwe Democratie (#DND), laten we weer gaan stemmen en zorgen dat er ze in Den Haag verder geen kwaad meer kunnen. Ik kies voor vier jaar een politieke crisis in plaats van een kredietcrisis met aansluitend sloop van ons land. We hebben niets aan een regering die overal de prijs van weet, maar van niets de waarde. In de tussentijd hobbelen we wel mee op de Duitse economie – in 2010 een groei 3,6% en dit jaar van 3,1 %- , de sterkste ter wereld. Ook Rijnlands toevallig.

• Link naar het boek ‘’Het Rijnland Model’’ (2009) van Yves Leterme: http://www.yvesleterme.be/node/976
• Link naar spookaandelen voor banken: http://www.z24.nl/economie/artikel_223605.z24/Spookaandelen_Rabobank_wegens_topbonus.html
• Link naar de Duitse groeicijfers: http://www.demorgen.be/dm/nl/996/Economie/article/detail/1277020/2011/06/10/Bundesbank-voorspelt-sterke-groei-van-Duitse-economie.dhtml
• · Citaat Oscar Wilde: ‘People who know the price of everything and the value of nothing’
• · Link over de 30 miljard aan ABNAmro: https://www.30miljard.nl/nieuws/2277_ABN%20Amro%20krijgt%20Europese%20goedkeuring%20staatssteun.html
• · Link over de RBS-topman met een maîtresse: http://www.z24.nl/bijzaken/artikel_221301.z24/Man_die_ABN_Amro_brak__had_ma_icirc_tresse_op_het_werk.html
• · Link over de kosten van de JSF (85 toestellen van 85 miljoen per stuk): http://nl.wikipedia.org/wiki/Joint_Strike_Fighter-programma
• · Link over de aflossingen van de ING: http://nos.nl/l/tcm:5-914972/
• Link over de maFiFa: http://www.footballculture.com/2010/12/01/bbc-panorama-mafifa-docu-online/
• Link over de relatie Griekse machthebbers en Goldman Sachs: http://tegenlicht.vpro.nl/nieuws/2010/februari/goldman-sachs-hielp-griekenland-haar-schuld-verbergen.html
• Link over Goldman Sachs is God: http://www.youtube.com/watch?v=9xvwhHOK8Rk
• Link naar groeicijfers Nederlandse Economie: http://www.rtl.nl/components/financien/rtlz/nieuws/2011/21/nederlandse-groei-blijft-achter-bij-duitse.xml

Volgens de brochure stuurt de centrale data op schoolniveau het opbrengstgericht werken op klas niveau aan. Even voor de zekerheid: we hebben het hier over kinderen. En u moet echt komen, ‘want in Amerika is het succesvol’. U kijkt naar uw dashboard in de auto en u weet precies hoe u rijden moet. Je kunt maar beter niet op de weg letten. Co Adriaanse sprak ook al eens over scorebordjournalistiek.

Een spa diep, via de Social Media, kom je de alles overtuigende PowerPoints al tegen: we werken van schoolplan, via groepsplan naar individueel plan. Dan kunnen we namelijk makkelijk een Gauss-kromme (ook wel bekend als de Normaal Verdeling) vaststellen: zoveel procent scoort binnen de grenzen van het gemiddelde en dan heb je daarnaast het boveneind (meer dan gemiddeld) en ondereind (minder dan gemiddeld). Die minder of meer dan gemiddeld geef je extra les en dat noem je dan weer heel sneaky individueel maatwerk of passend onderwijs. Passend betekent dus niet passend bij de ontwikkeling van het kind, maar passend maken ten opzichte van de vooraf gestelde norm. Een listige marketingtruck. We maken jou even passend aan het gemiddelde van wat hier de algemeen geldende norm is. In normale taal heet dat eenheidsworst, maar bij scholen noemen we dat individueel-data-gestuurd opbrengst-gericht-werken. Individuele arrangementen gekoppeld aan externe standaarden, maar er zijn maar drie opties: boveneind, gemiddeld en ondereind.

We gaan even door naar een volgende PowerPoint. Conform het Taylorisme (1911) worden zaken steeds verder gedetailleerd in een modern input-output model:

van referentieniveau naar leerstandaard

van leerstandaard naar onderwijsarrangement

van onderwijsarrangement naar uitstroombestemming

van uitstroombestemming naar uitstroomprofiel

van uitstroomprofiel naar ontwikkelingsperspectief

van ontwikkelingsperspectief naar differentiëren

van differentiëren naar leerroutes

van leerroute naar groepsplan

van groepsplan naar onderwijsprofiel

U begrijpt wel dat een gewone onderwijzer hier niet meer uitkomt en eindeloos veel onderwijsadviseurs, congressen en cursussen nodig heeft om na afloop te begrijpen dat hier sprake is van een ernstige dwaalweg met eindeloos veel data om te achterhalen wat iedere onderwijzer vanaf de PA al behoort te weten: doet een leerling het boven, op of onder zijn/haar persoonlijk niveau. En haal ik als onderwijzer het optimale uit de aan mijn toevertrouwde pupil? Straks hebben we data obesitas dankzij data coaches, data-teams, data workshops, education dashboards, data online-conferences en ergste van alles een data-driven decision making cultuur. Er is vooral aandacht voor data, score lijstjes, reputatie van de school, maar niet voor uw kind. Nee, want dat telt niet!

Wat gaat er in die hoofden om? Gaan er bij de ordehandhavers (de militairen) andere dingen door het hoofd dan bij de ordeverstoorders (de demonstranten). En wat gaat er in hun lijf om? Hoe voelt het? Welke afwegingen gieren er precies door je hoofd en …. lichaam? Ben je bang of doe je alleen maar je plicht? Een paar jaar geleden was ik Berlijn en daar stond een gedenkteken voor de laatste vluchteling die door een Vopo was  doodgeschoten vlak voordat de Muur viel. Deed die Vopo gewoon zijn werk of was het moord? Wat ging er door zijn hoofd? En het bijzondere is dat iedereen daar zijn eigen afweging in moet maken daar op het Tahrirplein en toch in verbinding met elkaar blijven om een revolutie te doen slagen. Het is een veranderproces waarbij de context volledig op zijn kop gaat. Valt niet te implementeren of uit te rollen. Laat staan in stappenplannen uit te lijnen. Een mooi inzicht: veranderen begint op een rond plein waarbij ordehandhavers & ordeverstoorder bijna te gelijk denken: we beginnen gewoon opnieuw door verbinding & vertrouwen.

Sommigen hebben moeite met de titel van deze site: de OrganisatieActivist. ‘’Klinkt zo, als op de barricade’’. Dat klopt! Eén ding is u hopelijk wel duidelijk geworden de afgelopen tijd: het geweld komt niet van de onderstroom (de ordeverstoorders), het geweld komt altijd van de bovenstroom (de ordehandhavers). Ordeverstoorders denken alleen maar afwijkend, maar het zijn de ordehandhavers die dure techniek (bijvoorbeeld tanks) gebruiken om de mogen blijven doen wat ze altijd al deden: denken voor de ander. Gewelddadiger kan niet! Gelukkig is er zoiets als gratis Facebook of Twitter. Van onschatbare waarde maar niet voor de Beurs.

En klik nog even naar deze: ‘’Militairen Tahrirplein bieden betogers excuses aan’’.

Afgelopen vrijdag, 14 januari 2011, vertrok van Utrecht CS de trein voor een eerlijk schoonmaakmarkt. De trein vertrok van de plek waar vorig jaar de stakingen uitbraken onder de treffende titel: ‘Schoonmaakwoede’. Een initiatief van een van de vijf marktleiders Hago (6.500 werknemers). Zonder meer een activistische daad in de schoonmaakwereld. De trein zat vol met klanten, bonden en pers. Het was er behoorlijk warm in die trein: het moet anders en het kan anders! Hago heeft daartoe een apart schoonmaakbedrijf opgericht, ‘we beginnen klein’: Hago Next. Er hebben inmiddels drie bedrijven ingestemd met de nieuwe werkwijze: Coca Cola (!), de Hay-Group en MVO-Nederland  Wat staat er in dat opmerkelijk manifest?

• Dagschoonmaak als het kan

Als reactie op de vragen in de schoonmaakbranche 100 procent voor (zichtbare) dagschoonmaak. Meer zichtbaarheid van de mensen en minder sociale ontwrichting van hun gezinnen. Voorbij de onzichtbare kaboutertjes die ’s morgens het werk hebben gedaan;

• Vakschoonmakers voeren het werk uit

Zij gaan het gesprek opzoeken met pandbewoners over de prioriteiten voor een schone omgeving. De realiteit als uitgangspunt en niet de normstelling;

• Een gegarandeerde klant- en medewerkerstevredenheid van een 8

De winst wordt alleen in rekening gebracht wanneer de doelstellingen zijn gerealiseerd;

• Het initiatief gaat voor duurzaam in de hele breedte

Goed voor mensen, gericht op resultaat en maximaal groen met onder meer gebruik van ecologisch verantwoorde schoonmaakmiddelen en op weg naar CO-2 neutraal;

• Alle schoonmakers worden 2.0 en gaan aan de smartphone

De inzet van een smartphone voor alle schoonmakers maakt het werk van de schoonmaker realtime transparant en inzichtelijk. Alle functionaliteiten van de mobiele telefoon zijn ingezet (waaronder camera, GPS, QR-code scanning), en met een simpele interface door iedereen, vrijwel zonder enige uitleg, direct te bedienen. Denk aan het scannen van schoon te maken ruimtes of het doorgeven van opdrachten aan de schoonmaker ter plaatse door middel van GPS. Maar ook het direct plaatsen van bestellingen van schoonmaakmiddelen of het melden van defecten of problemen in gebouwen. Met de mobiele inzet realiseert Hago Next 24/7 inzicht in managementrapportages als verantwoording voor het aantal uren dat nodig is voor het afgesproken kwaliteitsniveau. En niet in de laatste plaats draagt de mobiele cleankit bij aan een herwaardering van het vak. Tijd, aandacht en waardering voor de vakschoonmaker die het uiteindelijk allemaal realiseert.

• Minder managers en kwaliteitszorgmedewerkers

Door de stimulering van het vakmanschap, de betere hulpmiddelen en ICT 2.0 inzet op uitvoerend niveau kunnen de mensen zichzelf managen, elkaar vragen stellen en de kwaliteit zelf in de gaten houden. Ook bij de intake zijn de schoonmakers (m/v) betrokken. Schoonmaken is een vak en vakmensen zijn onderdeel van de gesprekken met de klanten.

Een mooi uitdagend initiatief, met inmiddels drie klanten die er mee gaan kennismaken. Ik ben wel benieuwd naar de eerste ervaringen, we houden u op de hoogte. Knap dat schoonmaaksector ook eens de bezem door zichzelf weet te halen. Er bleek een promo-filmpje te zijn.

Filmpje: http://www.youtube.com/watch?v=vmqE94-rneo

Mooi Rijnlands, na goed koopmansgebruik, een goed huisvaderschap, een goede huurder, nu ook goed ondernemerschap, wie volgt? Misschien lijkt het een open deur allemaal, maar hier wordt toch wel een fundamentele slag gemaakt naar organiseren met vakmanschap, verbinding en vertrouwen in een sector die het voorbeeld is van de intensieve menshouderij.  Nu maar hopen dat ze ook met een alternatief kwaliteitscertificaat komen: het-weetbaar-beter-certificaat. Consistent in de leer blijven is nu een schone taak, ook voor Hago Next.

De mechanisme en de consequenties van het oude management (sinds 1848) worden steeds duidelijker in de 21ste eeuw. Even een tweetal voorbeelden: de grip van managers op die ongrijpbare kenniswerkers op de universiteit en de privatisering sinds 2006 van de kindercrèches. Uiteindelijk een behoorlijke kwaliteitsverschil en vervolgens geen enkele activisme vanaf de werkvloer zelf. Ook dat is kenmerkend voor de case Youp, er zijn duizenden call center-medewerkers die het zich laten gebeuren en zich als makke schapen letterlijk laten inpluggen in een systeem. Maar goed de trend is steeds hetzelfde en is herkenbaar. We zijn verslaafd geworden aan interventies:

• er is een trigger (er gaat iets niet zoals men wil);
• de onzichtbare hand (marktwerking) moet het maar oplossen;
• na vijf jaar wordt helder dat het alleen maar beroerder wordt;
• vervolgens een analyse van hetzelfde bureau die het allemaal heeft bedacht;
• een aaneenschakeling van fusies/schaalvergroting;
• concurrentie neemt daartoe eerder af dan toe;
• toezichthouders zouden hebben gefaald;
• hebben te weinig kaders voor het management gesteld;
• fraude met cijfers om targets te halen of subsidies binnen te slepen;
• kwaliteit loopt ondertussen gillend achteruit;
• daarom wisselingen van management met dure oprotpremies;
• aanval van sterkte bij het nieuwe management;
• investeerders/toezichthouders houden management van het echte werk met onrealistische targets;
• daarom groeiende macht van steeds meer stafdiensten vanwege de beheerszucht en om het management vrij te pleiten;
• management en stafdiensten die samen vervolgens de werkvloer van het werk houden met heel veel verschillende verantwoordingsspreadsheets (planning, controle, certificaten,kwaliteit);
• strategisch gedrag van de werkvloer om vervolgens de bazen en de staf te foppen;
• exorbitante salarissen voor de top door schaalvergroting en de vele wisselingen;
• demotivatie bij de mensen die het echte werk moeten doen;
• de echte klant (consument, leerling, patiënt, burger, etc.) raakt steeds meer uit het zicht;
• dan maar eerlijk erkennen dat het uit de hand is gelopen (de nieuwe communicatiestrategie), maar niet bij machte zijn het echt op te lossen;
• extreme drukte voor de communicatiestrategen (NMa bijvoorbeeld: Er zijn best partijen met een stevige machtspositie, maar dat is niet verboden. Het is wel verboden om misbruik te maken van een dominante machtspositie, maar zoals gezegd: daar hebben we geen aanwijzingen voor.”);
• uitbarsting/storm via Social Media (2.0) door een Youp;
• twee weken herrie in het land en daarna gaan we weer door, ….

…… met de stilte na de storm, ….. want “ik heb immers mijn best gedaan via web 2.0″. Waarvan akte.

•    ‘Vorig jaar was er weer zo’n studiedag over competentiegericht leren, … ben ik lekker naar de kapper gegaan’;
•    ‘Waar kun je niets tegen beginnen?’ ‘Tegen onderwijsvernieuwingen die worden bedacht vanachter een bureau’;
•    ‘Ik zoek contact met de ouders van MIJN kinderen en maak ze duidelijk dat wij aan één kant staan, dat we een bondgenootschap vormen. Dat we samen zorgen dat het kind goed terecht komt’;
•    ‘Er is hier maar één norm belangrijk en dat is de Nederlandse. Dat is onze gemeenschappelijke noemer. Je kunt leren van elkaars culturen, maar hier staat de onze centraal. Als Oranje speelt zeg ik: wij voetballen vanavond. Dan word je aangekeken: hoezo wij? En dan zeg ik het nog een keer. Kinderen vinden dat fijn om te horen. Want dat biedt je geborgenheid: ze horen ergens bij’;
•    ‘Dan vragen van leerlingen: moeten wij het land uit? Worden we teruggestuurd? Je merkt dat er angst heerst. Dan benadruk ik dat ze niets te vrezen hebben als ze zich aan de wet houden. Dat de democratische krachten in dit land vele malen groter zijn dan Wilders’.
•    ‘De laagopgeleide autochtonen voelen zich in de steek gelaten. Dat is een grote fout van de politiek. Net zo dom als het is om begrip op te brengen voor die Marokkaanse etterbakkies’.

Zo kan ik nog wel even doorgaan met citeren, ze schrijft ook nog colums op Amsterdam.nl (de gemeentelijke website onder de titel: ‘Omdat ik het zeg’ (via Google wel te vinden op: Trudy Coenen, Omdat ik het zeg).

Duidelijk is dat we hier te maken hebben met een inhoudelijk professional die haar ‘mannetje’ staat, zaken recht voor de raap formuleert, maar uit het artikel ademt ook toewijding, aandacht en betrokkenheid uit met haar leerlingen.

Als dingen er voor je toedoen, dan ben je onverdraagzaam tegenover geklungel van de ander en heb je geen tijd en voor klantvriendelijk geleuter. Laat dat maar over aan de mensen die je toch niet kunnen helpen: ‘Ik hoor dat u boos bent, meneer. Wilt gebruik maken van de klachtenprocedure?’ Knap hoor, ze horen door de telefoon dat ik door het lint ga van zoveel klantvriendelijkheid. Erg competent.

Dit weekend nog twee voorbeelden:
•    Column: Youp van ’t Hek, Klantenservice
•    Column: Monica de Vente, Hoera we hebben een servicedesk

Een nieuw tussenbericht van ‘Lijst ffNiX’

De quote van de week is wat mij betreft van Tjeenk Willink ‘In Nederland speelt de machtsstrijd zich af ná de verkiezingen in plaats van ervoor’. De democratie is al jaren op zijn retour en wordt tijd dat de gevestigde politiek dat signaal eens oppakt. De meeste kiezers zijn niet geïnteresseerd in de politiek en de politiek overigens ook niet in het volk. Maar er is redding als we het bestel lichtjes ‘hervormen’ en ‘Lijst ffNiX’ (even niets: ff nix) nu eindelijk serieus gaan nemen. Waarom?

• Wat gaat er eigenlijk mis de afgelopen drie maanden zonder regering? Momenteel regeert het interim-kabinet Balkenende vrolijk door, terwijl de pers hijgerig ons naar een dichte deur laat kijken;

• Het lukt de Belgen ook niet om te komen tot een regering en we maken er gewoon een experiment van voor heel Europa. In België en Nederland experimenteren ze door vier jaar lang geen politiek te bedrijven.

Marcel van Dam zei het vorige week nog in Buitenhof: de politiek gaat niet alleen maar om de inhoud. Dat wisten we natuurlijk allang: politiek gaat over (politieke) spelletjes of over vriendjespolitiek. Hoe dan ook het gaat niet over de inhoud. En dat is nou precies waarom we best een paar jaar zonder die politiek kunnen: ffNiX. Zo meteen zitten we met een kabinet VVD-CDA met gedoogsteun van een groep van 1,5 miljoen zwevende kiezers.  Hoezo vertrouwen in elkaar? Anderhalf miljoen mensen die niet echt weten wat ze willen. En die kiezen dan voor semi-rechtse daadkracht in plaats van voor ffNiX.  De huidige ‘democratie’ werkt trouwens averechts: straks levert het CDA nog de helft van de ministers in het nieuwe kabinet, terwijl ze bij de laatste verkiezingen teruggebracht zijn tot een fractie (met dank aan Youp).

Hoe gaan we dan die vier jaar ffNiX invullen? Een aantal Ministeries van NiX heffen we op. Bijvoorbeeld Economische Zaken. Op de eerste plaats hebben juist economische principes ons land in de problemen gebracht, ten tweede hangen we zo aan de Duitse economie dat ons Ministerie van EZ geen enkele invloed heeft op onze eigen economie. Zonde van de energie. Zo kunnen we nog wel een paar Ministeries missen als kiespijn. Halen we makkelijk die 18 miljard bezuinigen. Wij bezuinigen op ambtenaren, zij niet op ons! (onze populistisch one-liner, doet het altijd goed) en ze hoeven de komende vier jaar toch even niets te doen (maar dat is dan weer serieus).

Maar omdat politiek niet over inhoud gaat komt er wel een nieuw ministerie terug: Het Ministerie van Inhoud. Het basisprincipe is natuurlijk ffNiX maar als er een wetenschappelijk onderzoek is dat bewijst dat politiek ingrijpen vereist is of dat er iets teruggedraaid moet worden dan krijgt het Ministerie van Inhoud de mogelijkheid in te grijpen in het politiek gekrakeel. Krakelen (bekvechten) is wel leuk voor de pers (en twitteraars), maar helpt het land niet verder. Waarvan al maanden akte.

Even een willekeurig voorbeeld. Afgelopen donderdag verscheen er een rapport van het Centraal Planbureau (CPB) met de werktitel: ‘Effecten concurrentie tussen ziekhuizen vooralsnog beperkt’. U kunt het rapport van een kleine 50 pagina’s downloaden, maar het is in het Engels en met veel cijfermateriaal (meten is weten). Kortom niemand leest de inhoud en we blijven vrolijk doorgaan met politieke geloofsbrieven over marktwerking in de Gezondheidszorg. We hakken vaker met dit bijltje: de NMa mag ook zomaar ingrijpen als ‘zaken’ de economie schaden. Gezien onze pensioenen is dat overigens mislukt. Maar nu moet er een Ministerie komen die ingrijpt als ‘de politiek zonder ‘inhoud’ de bewoners van ons land schaden. Stem straks Lijst 10: ffNiX een lijst met kennis van zaken.

NB: wat is het leven als populist toch heerlijk, volgens mij hebben we zo 2.000.000 zwevende kiezers. ‘Volgende week zweef ik even naar NY voor een lezing’ (send Tweet).