Van de week las ik een geweldig interview door Tom-Jan Meeus, correspondent in Washington voor het NRC, met een Amerikaanse hardwerkende ondernemer, Otis Cooksey, uit Lawrence. Lees het eerst even voordat je verder gaat. Onze geachte winkelier Cooksey blijkt een fanatieke Bush-stemmer, een echte moderne Amerikaan zoals zoveel Bush-stemmers met moderne eigentijdse neoliberale opvattingen over samenleving & maatschappij.

Eind oktober mocht ik ook weer een weekje rondstappen in het Moderne Amerika anno 2007. Het land wat voor velen geldt als het grote voorbeeld. Het land waar de marktwerking en een minimale overheid het ultieme geloof is. Je voelt je nietig als Europeaantje bij zo’n ontmoeting met het grote en moderne Amerika. Ik heb het hier niet over de controle om het vliegtuig, drie uur van te voren aanwezig, in te komen en vervolgens Airport Dulles in Washington te verlaten, als je pech hebt twee uur, of de bumperstickers met ‘Support our Troops’.

Voor het eerst zag ik in Baltimore de ratten over straat lopen alsof het een heus Hollywood-decor was, in restaurants werd ik door de uiterst competente bediening aangesproken in scripts (standaardzinnen vanuit vraagboomstructuren om de ongecontroleerde klant in de grip te houden zoals wij dat kennen bij call-centers: echt heel erg modern), alles wat er een beetje goed uitzag in Baltimore was geprivatiseerd en kon je niet betreden door de hoge hekwerken er omheen om onbevoegden buiten de deur te houden. Die onbevoegden bleken vooral armoedzaaiers te zijn die in de overige wijken van Baltimore woonden. Het Moderne Amerika bouwt graag ‘gated communities’, een soort thuislanden voor blanken (ons soort mensen) zoals de Europeanen die in de Middeleeuwen kenden: eerst een muur om de stad bouwen en er dan veilige kavels gaan verkopen. Dat lijkt ouderwets, maar het is modern: heel veel camera’s en elektronische bewaking: ultra modern zelfs.

Zijn er dan helemaal geen negatieve dingen te vertellen over het nieuwe beloofde land?  Nee, eigenlijk niet. In de krant USA TODAY van 24 oktober las ik op de voorpagina bijvoorbeeld het volgende: dat de oorlog tegen het terrorisme uiteindelijk 8.000 dollar per Amerikaan gaat kosten, dus slechts 32.000 dollar per gezin, volgens de Congressional Budget Office (CBO). En dat snap ik dan niet. De kosten van het Ministerie van Defensie in Irak en Afghanistan is tot dusver 604 miljard (Vietnam was 518) dollar. Dat klinkt zo negatief.

Zie het niet als Defensie, maar als Innovatie. Dat geld is toch niet weg? Het is even ergens anders. Het gaat toch om opbouw? En dat snap ik dan niet van zo’n modern land: een kwestie van marketing en corporate communications. Op dezelfde pagina stond toevallig ook dat ‘The Terrorist Watch List’ ballonachtige vormen aanneemt en onbeheersbaar wordt. Daar snap ik ook niets van, de krant stelde de effectiviteit van die lijst in twijfel en sprak zelfs over ‘useless’. En dat voor een land in oorlog. Onbegrijpelijk dat dit zomaar in een Amerikaanse krant kan en mag staan, wat moet Al-Qaida hier niet van denken? Maar goed, twee kleine minpuntjes dus.

Het mooist vond ik eigenlijk wel de poster waarop Taco Bell medewerkers vroeg: we willen je energie! En… je krijgt management opportunities. Geweldig, zo weggelopen uit The Matrix (speelt zich af in 2199, zie de foto hierboven). ‘Wat is je vak?’ ‘Ik? Ik ben de batterij in het systeem van een ander’. Daar mag je met recht trots op zijn. En zonder ontslagrecht kun je als werkgever nog sneller van batterij wisselen. Laat Minister Donner maar schuiven, hij heeft het door. Modern Amerika en Minister Donner zijn al in 2199, wij Europeanen nog slechts in 2007!