24
Jun
Van Wie is het Onderwijs?
In kringen van Rijnlanders verkeren veel mensen die werken in het onderwijs. Heel veel leerkrachten, en ja, ook managers en bestuurders. Zij voelen zich daar blijkbaar thuis. Uit gesprekken met leerkrachten bleek me dat zij in hoge mate vinden dat ‘het onderwijs’ moet worden ‘teruggegeven’ aan de professionals. Ik vraag me af wat daar Rijnlands aan is. Is een Rijnlandse organisatie niet – naast veel andere zaken – ook een ‘waardengemeenschap’ van alle belanghebbenden? En betekent dat niet dat leerlingen, ouders en vertegenwoordigers van ‘de samenleving’ mede belanghebbend zijn? Sterker: zou het niet zo moeten zijn dat de leerling – en namens haar aanvankelijk vooral de ouders – principieel eigenaar moet zijn van haar eigen ontwikkeling en dat een school daaraan alleen maar dienstbaar mag zijn?
Vrijdag 18 juni mocht ik iets doen voor een EU-commissie over ‘Deregulering’ in België. Je zit er met 23 lidstaten en dan komen er allerlei vragen op je af als Nederlander in de pauzes. Allemaal een beetje met de grondtoon: wat is er bij jullie in Nederland toch misgegaan de laatste jaren? Ik moet me daar, ook als gastspreker, kennelijk een beetje voor verantwoorden. En inderdaad: ook ik ben helemaal niet meer trots op Nederland en schaam mezelf misschien wel in internationaal gezelschap. Ze nemen ons overigens niets kwalijk, maar het was zo fijn dat er nog ergens verstandige mensen waren, waarbij anderen konden zeggen: ‘Kijk even naar Nederland, daar gebruiken ze nog wel hun gezonde verstand’. Een afgerond oordeel op ‘ons verval’ heb ik overigens ook niet, maar ‘benepenheid’ lijkt me een uitstekende kwalificatie. En ik ga hier toch een andere poging wagen ‘ons verval’ te duiden. ’s Avonds kwam ik thuis en stond het thema ook nog eens op de voorpagina van het NRC: ‘Een leidend idee uit Nederland? Nou nee’. 
Ja dat kan. En dat kleine landje is helaas niet Nederland. Het is het opkrabbelende IJsland. Dankzij een nieuwe wet genaamd ‘Modern Media Initiative’ die ervoor gaat zorgen dat er tenminste nog ergens op de aardbol een vrijplaats is voor kritische journalisten. Wikileaks drukt het als volgt uit: 
Er woedt een felle discussie over de toekomst van de krant in het digitale tijdperk. De papieren krant heeft het moeilijk en digitale initiatieven willen maar geen commercieel succes worden.
Ere wie ere toekomt. De Amerikaanse manier van organiseren — met nadruk op wantrouwen en top-down management — kan op deze website weliswaar op veel kritiek rekenen. Maar vandaag presenteer ik met trots een mooi voorbeeld van Amerikaans denken waar wij in Europa een voorbeeld aan kunnen nemen. 
Het is een toestand in de wereld. Een ongelofelijke toestand. In Limburg. En daarbuiten. Leefde Meester Geebeejee nog maar. Mr. G.B.J. Hiltermann kon zo prachtig voor ons gewone stervelingen in enkele minuten de wereld verklaren. Op zondagmiddag 1 uur zaten we aan de radio gekluisterd. En dan wisten we het weer. Het was simpel. Je had twee meningen in die tijd: de zijne en de verkeerde.
Terwijl het rijke Nederland zich blind staart op het negatieve vraagstukken van bezuinigingen, zijn ze in het zwaar gehavende IJsland doodleuk alweer met de positieve kanten van de toekomst aan de slag:
Onlangs hebben er in Nederland maar liefst twee TV-‘premiersdebatten’ plaatsgevonden. Ik heb ze zelf nog niet helemaal gezien, maar heb er wel over gehoord en gelezen. De commentaren over het optreden van de kandidaat-premiers hebben mij nogal verwonderd.